Russische duikboot Foxtrot Seafront is vooral gekend voor zijn echte Russische onderzeeër. In dit 100m lange stalen gevaarte beleef je hoe 75 bemanningsleden maanden lang leefden en werkten. Een beklijvende ervaring. Technische fiche Korte geschiedenis Beknopte omschrijving De onderzeeboot van vandaag   1. Technische fiche Bouwjaar 1960 Sudomekh, Leningrad Waterverplaatsing 1950 ton aan de oppervlakte, 2550 duikend Snelheid - aan de oppervlakte : 16,4 knopen - onder water : 16 knopen - met snorkel : 9 knopen Voortstuwing 3 dieselmotoren : ieder 2000 pk 1 electromotor : 2700 pk op centrale schroefas 2 electromotoren van ieder 1350 pk op BB en SB schroefas Bemanning 75 Duikdiepte 280m Wapens 10 lanceerbuizen van 21 inch (6 voor, 4 achter) 22 torpedo's aan boord of 44 mijnen Sensoren Radio-ontvangers, - zenders, stoorders, radar, sonars 2 periscopen: 1 aanvalsperiscoop en 1 navigatieperiscoop Rompnummer & type B-143, Foxtrot type 641 De echte rompnummers werden nooit op de romp geplaatst. U480 was een tactisch misleidend rompnummer.

2. Korte geschiedenis van de onderzeeërs van de Foxtrotklasse

Het ontwerp van de Foxtrot-klasse onderzeeërs werd in 1953 ontwikkeld uit de ervaringen en gegevens van de Duitse onderzeebootbouw welke na capitulatie van het Duitse rijk in Russische handen waren gevallen. Ze werden ontwikkeld tussen 1954 en 1981, het eerste prototype werd onder projectnummer 641 te water gelaten op 28 december 1957 op de Sudomekh werf te St.-Petersburg, het toenmalige Leningrad.

In totaal werden er 62 eenheden onder dit projektnummer gebouwd waarvan er 12 werden geëxporteerd naar Cuba, India, Libië en Polen. Gedurende de hele projecttijd zijn er een tweetal wijzigingen geweest in de voortstuwing en de electronische uitrusting die hebben geleid tot projektnummers 641L en 641K.

De onderzeeërs van de Foxtrotklasse konden ononderbroken op grote diepte opereren voor vier opeenvolgende dagen waarna ze tot op 7 meter moesten komen (snorkeldiepte) om de lucht te verversen en om de compressoren en batterijen op te laden. Het was op die momenten dat zij het meest kwestbaar waren voor detectie. 90 dagen op zee waren normale operationele periodes, waarna een onderhoudsbeurt volgde.

Het voornaamste wapen van de onderzeeër was de torpedo waarvan er 22 konden ingescheept worden, 18 vooraan en 4 achteraan. De torpedo's konden vervangen worden door 44 zeemijnen die ook via de torpedolanceerbuizen geplaatst werden. Een gemengde lading, torpedo's en mijnen, behoorde tot de mogelijkheden.

De bemanning bestond uit 12 officieren, 12 onderofficieren, een politiek commissaris en 50 matrozen waarvan een groot deel dienstplichtigen die tot drie jaar aan boord van dezelfde eenheid dienden.

Aan boord was iedereen ingedeeld in één van de vijf divisies : Navigatie, Torpedo's, Voortstuwing en Energie, Verbindingen en Roergangers. Bij normale navigatie werd een vierwachtensysteem toegepast waarbij iedereen, per 24 uur, 2 wachtbeurten van 6 uur volbracht. Wasserijfaciliteiten waren er niet aan boord; er waren slechts 3 toiletten en een stortbad nemen was enkel mogelijk wanneer het schip genoeg water had gewonnen uit verdamping, ongeveer om de tien dagen. Twee koks verzorgden 4 maaltijden per dag, die - gemeten naar Sovjetstandaarden - beschreven werden als uitstekend.

Tot 1994 hebben de onderzeeërs van het type 641 bij de Russische marine gevaren en zijn in verschillende soorten missies gebruikt. Hoe de status bij de buitenlandse marines is, is niet goed bekend maar aangenomen wordt dat de "Foxtrots" bij de Poolse en Cubaanse marine nog varen, zij het wellicht op beperkte schaal. Van de overige eenheden liggen er nog een 12-tal op verschroting te wachten en zijn er drie stuks over de gehele wereld verspreid als museum ingericht.

Museumonderzeeërs van de Foxtrotklasse zijn te bezoeken in Sydney (Australië), London (Groot-Brittannië) en Zeebrugge (België). De laatste opdracht van onze onderzeeër was de deelname aan de jaarlijkse Vlootparade in St.-Petersburg in de zomer van 1994.

Onze onderzeeër verkeert in een vrijwel originele staat en toont u een beeld van het leven en werken aan boord van een onderzeeër die in de koude oorlog haar bijdrage heeft geleverd aan de wapenbalans in de wereld.

Wij hopen u hiermee een attractie van groot formaat aan te bieden waarbij u kennis en inzicht kan opdoen betreffende de technieken en mogelijkheden van de onderzeeër.

3. Beknopte omschrijving.

DE COMMANDOCENTRALE

Het contact met het hoofdkwartier in Moskou werd onderhouden met radioapparatuur in de radiokamer. In deze zelfde ruimte stonden ook de elektronische oorlogvoeringsapparaten zoals stoorzenders, onderscheppingsontvangers en radioanalyse apparatuur. Onderschepte berichten konden worden ontcijferd in de cryptokamer waar ook de gecodeerde berichten van het hoofdkwartier binnen kwamen.

De commandocentrale is het hart van de onderzeeboot.
Van hieruit wordt gestuurd,van diepte veranderd, aanvallen geleid, torpedo's ingesteld en het commando gegeven om af te vuren, waarna in de boegbuis- of hekbuiskamer de torpedo d.m.v. de afvuurhandle werd afgevuurd door de torpedomaker.

In de commandocentrale bevindt zich ook de radarhut.

In oorlogstijd is het gebruik van radar door een onderzeeboot gelijk aan het prijsgeven van de eigen positie dus zal dit weinig voorkomen.

De sonarsystemen bevinden zich in de voorste accu-en leefruimte. Deze hutten waren apart omdat het er stil moest zijn om de sonaroperators goed te kunnen laten luisteren naar de signalen en geruisen van schepen en andere onderzeeboten.

Bij het varen op periscoopdiepte zat hij in de toren alwaar hij de periscopen kon gebruiken voor het bepalen van doelsafstand, veilige vaarrichting en het bepalen van de positie. Er waren twee soorten periscopen aan boord, te weten de navigatieperiscoop met een grote optische kop en een aanvalsperiscoop met een klein bolvormig objectiefje dat vrijwel niet te zien was met de toenmalige techniek.

ACTUEEL

Vandaag de dag zijn de radarsystemen zodanig goed dat ook deze kleine periscoop kan worden gedetecteerd.

DE BEWAPENING

In de boegbuiskamer van dit type duikboot, dat is de torpedoruimte voor in de boot, konden in totaal 18 torpedo's worden opgeslagen.

In de hekbuiskamer, de torpedokamer achter in de boot bevinden zich 4 torpedobuizen die, na leeggeschoten te zijn, alleen weer geladen konden worden in een haven of langszij een bevoorradingsschip.

In deze zelfde ruimte waren ook 18 bedden voor 36 bemanningsleden met evenzoveel kastjes, ter grootte van een grote schoenendoos, waarin de persoonlijke bezittingen van de manschappen waren opgeborgen.

DE VOORTSTUWING

De voortstuwingsinstallatie bestaat uit drie dieselmotoren.

Bij een onderzeeboot wordt onderwaters gevaren met behulp van elektromotoren en staan de dieselmotoren af omdat deze zuurstof nodig hebben om te functioneren. De dieselmotoren werden enkel gebruikt bij het varen aan de oppervlakte of op periscoopdiepte.

Gedurende het varen aan de oppervlakte werden de diesels dan gebruikt om de schroefassen aan te drijven waarbij tegelijkertijd de elektromotoren die zich ook op iedere as bevinden meedraaiden en als zodanig als generatoren konden worden gebruikt voor het opladen van de batterijen.

DE VERZORGING VAN DE MENS AAN BOORD

Het eten aan boord van een onderzeeboot was naar Russische normen voortreffelijk! Het eten werd 4 maal per dag bereid in een kombuis vergelijkbaar met een grote kledingkast. Ook werd er 1 maal per dag brood gebakken voor de gehele bemanning bestaande uit 75 personen.

Er waren drie privé-hutten aan boord, die voor de politiek commissaris, de commandant en de eerste officier.

Voor de onderofficieren en de officieren waren er kleine ruimten waar men kon eten en zich ontspannen.

De overige manschappen aten in dezelfde verblijven waar zij ook sliepen. Hiervoor had men wegklapbare tafels aangebracht en zat men op de bedden.

Aan boord waren 2 toiletten waarin tevens kon worden gedouched, één keer om de 10 dagen als voldoende water was gewonnen door verdamping.

Voor de dagelijkse persoonlijke hygiëne was men aangewezen op de wasbakken waaraan men zich verder moest wassen en de tanden poetsen.

DE PSYCHE VAN DE MENS

Om te kunnen werken aan boord van een onderzeeboot moet men over een aantal eigenschappen beschikken die het mogelijk maken om onder stress en spanning gewoon door te blijven functioneren.

De keuring voor onderzeebootbemanningen is één der zwaarste die er bestaat.

De psychologische keuring beslaat soms wel drie dagen waarin wordt onderzocht of men wel gek genoeg is om in de opgeslotenheid van een rioolpijpachtige ruimte, zonder stress een normaal werkpatroon te volgen.

Wellicht is het niet in paniek raken bij het opgesloten zijn in een nauwe ruimte, een afwijking die nu net toevallig een mens geschikt maakt voor het werken op een onderzeeboot. Tenslotte is angst een normaal menselijk verschijnsel.

De lichamelijke keuring is een onderdeel dat meestal in 1 dag wordt afgewerkt waarna men uiteindelijk "submarine fit" wordt verklaard.

Na al deze onderzoeken volgt dan meestal de training voor het ontsnappen uit onderzeeboten waarvoor in Portsmouth (England), Neustad (Duitsland), en Bergen (Noorwegen) speciale torens gevuld met water zijn, alwaar men deze oefening bij diepten van 30 en 60 meter kan uitvoeren. Hierbij is het belangrijkste dat men het vertrouwen krijgt om bij het in nood raken met de onderzeeboot toch nog de mogelijkheid tot ontsnappen te hebben en ook geoefend te raken in het uitvoeren van zo'n ontsnapping.

Een ander aspect is de situatie thuis. Als deze goed is kan de man in de onderzeeboot goed functioneren omdat hij niet hoeft te piekeren over de gang van zaken bij het thuisfront. Niet zelden vinden tijdelijke overplaatsingen naar de wal plaats om de contacten met het thuisfront weer geheel te herstellen, want men is gebaat bij een geestelijk gezond bemanningslid die niet wordt gehinderd door zorgen betreffende het thuisfront.

Al deze aspecten drukken op de werksfeer in een onderzeeboot waarbij een directe dialoog tussen de leden van de bemanning de enige manier is om goed met elkaar samen te werken. Het motto van een submariner is daarom dan ook" Praat altijd met elkaar en nooit over elkaar".

4. De Onderzeeboot van vandaag.

De nieuwe onderzeeboten van vandaag de dag hebben een lucht-onafhankelijke voortstuwing d.m.v. gesloten dieselsystemen, brandstofcellen en elektromotoren, stirlingmotoren of nucleaire voortstuwing.

Er wordt ook de laatste tijd steeds meer geëxperimenteerd met propellorloze voortstuwings mogelijkheden omdat schroeven nog altijd een geruisbron van betekenis zijn in het spel van opsporen, detecteren, identificeren en vernietigen.

Ook de wapens waarmee tegenwoordig wordt gewerkt zijn sterk veranderd. De grote atoomboten voeren raketten met meervoudige kernkoppen met zich mee terwijl zij voor de zelfverdediging over een uitgebreid arsenaal aan zelfdenkende torpedo's beschikken.

ACTUEEL

Ook zijn er onderzeeboten die zelfs vliegtuigen kunnen aanvallen met, in de toren aangebrachte lanceersystemen voor anti-luchtdoel raketten.

Het navigeren onder water heeft ook een modernisering doorgemaakt en kan vandaag de dag op zeer nauwkeurige wijze worden uitgevoerd met zowel traagheidsnavigatie, GPS en computer gestuurde lasersystemen die een bodemcontour navigatie mogelijk maken.

De onderzeeboot van de toekomst zal naast oorlogstaken ook een platform worden voor wetenschappelijk onderzoek omdat men zich ervan bewust is dat men al veel meer weet van de ruimte om de aarde dan van de diepzeeomgeving.